Τι είναι το Clawback;

Ο όρος clawback αναφέρεται στη μηχανιστική επιστροφή χρημάτων από παρόχους υγείας προς το κράτος, όταν οι συνολικές δαπάνες υγείας υπερβαίνουν το προκαθορισμένο προϋπολογισμένο όριο.

Πρόκειται ουσιαστικά για έναν μηχανισμό αναγκαστικής επιστροφής, που εφαρμόζεται όταν οι δαπάνες του ΕΟΠΥΥ (Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας) ξεπερνούν το πλαφόν που έχει τεθεί από το κράτος.

Ο μηχανισμός αυτός εφαρμόζεται στην Ελλάδα από το 2013, ως μέρος των μνημονιακών υποχρεώσεων της χώρας προς τους δανειστές, με σκοπό τη συγκράτηση της δημόσιας φαρμακευτικής και υγειονομικής δαπάνης.

Παρόλο όμως που η χώρα έχει βγει από το καθεστώς επιτήρησης, το μέτρο εξακολουθεί να υφίσταται με δυσανάλογο βάρος για τους επιχειρηματίες του είδους, ειδικά για τις μικρές επιχειρήσεις.

Ποιοι επηρεάζονται από το Clawback;

Ο μηχανισμός του clawback εφαρμόζεται σε μια σειρά από κατηγορίες παρόχων και προμηθευτών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της υγείας:

• Φαρμακευτικές εταιρείες (φάρμακα λιανικής, νοσοκομειακά φάρμακα)
• Διαγνωστικά κέντρα
• Ιδιωτικές κλινικές
• Προμηθευτές ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού και ορθοπεδικών ειδών
• Φυσικοθεραπευτές, λογοθεραπευτές και άλλοι επαγγελματίες υγείας που συμβάλλονται με τον ΕΟΠΥΥ

Οι επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις που υπερβαίνουν το ποσό της δαπάνης που τους αναλογεί, καλούνται να επιστρέψουν μέρος του εισοδήματός τους στο κράτος.

Πώς υπολογίζεται το Clawback;

Ο υπολογισμός του clawback γίνεται αναλογικά. Ο ΕΟΠΥΥ ορίζει ένα ετήσιο ή εξαμηνιαίο όριο δαπανών (ανά κατηγορία παρόχων).

Όταν το συνολικό κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών υπερβαίνει αυτό το όριο, τότε η υπέρβαση κατανέμεται αναλογικά σε όλους τους παρόχους.

Ποια είναι η κατάσταση σήμερα;

Αν και το clawback ξεκίνησε ως έκτακτο μέτρο, εφαρμόζεται ακόμα και σήμερα – δυστυχώς χωρίς ουσιαστική διαβούλευση και έλεγχο στις δομικές αιτίες των υπερβάσεων.

Τα όρια παραμένουν συχνά ανεπαρκή, ενώ οι επιστροφές γίνονται με προβληματικούς ρυθμούς, και πολλές φορές δημιουργούν χρηματοδοτική ασφυξία σε επιχειρήσεις.

Το υπουργείο Υγείας έχει ανακοινώσει κατά καιρούς προθέσεις αναμόρφωσης ή σταδιακής κατάργησης του μηχανισμού, αλλά οι ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις είναι ακόμη περιορισμένες.

Το clawback έχει γίνει «μόνιμος φόρος» στην υγεία, χωρίς προοπτική αλλαγής σύντομα.

Επιπτώσεις στην αγορά υγείας και τους ασθενείς

Το clawback έχει σοβαρές επιπτώσεις, τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους ασθενείς.

42% έφτασε το Clawback στις αναπνευστικές συσκευές: Ασφυκτική πίεση για τον κλάδο

Ο χώρος των αναπνευστικών συσκευών και των συναφών αναλωσίμων συνεχίζει να βρίσκεται υπό έντονη οικονομική πίεση, καθώς το clawback που επιβάλλεται από τον ΕΟΠΥΥ παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στις αναπνευστικές συσκευές, στα οξυγόνα και στα συναφή αναλώσιμα καλούνται να καταβάλουν υποχρεωτικά 42% προς τον ΕΟΠΥΥ.

Το ποσοστό αυτό αποτελεί ένα εξαιρετικά βαρύ φορτίο για έναν ήδη επιβαρυμένο κλάδο, ο οποίος καλείται καθημερινά να εξυπηρετήσει ασθενείς με σοβαρές και χρόνιες ανάγκες.

Ένα μέτρο που πιέζει την αγορά

Το clawback, ως μηχανισμός αυτόματης επιστροφής, εφαρμόζεται με στόχο τον έλεγχο της δαπάνης.

Ωστόσο, στην πράξη, όταν τα ποσοστά φτάνουν και ξεπερνούν το 40%, δημιουργούνται σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο μπορούν οι επιχειρήσεις του κλάδου να συνεχίσουν να λειτουργούν με βιώσιμο τρόπο.

Οι πάροχοι αναπνευστικών ειδών δεν διαχειρίζονται απλώς εμπορεύματα. Υποστηρίζουν ασθενείς που έχουν ανάγκη από:

• συσκευές CPAP και BiPAP,
• συμπυκνωτές οξυγόνου,
• αναλώσιμα και εξαρτήματα θεραπείας,
• τεχνική και επιστημονική υποστήριξη,
• άμεση εξυπηρέτηση σε καθημερινή βάση.

Όταν όμως το 40% και πλέον της αξίας επιστρέφεται υποχρεωτικά, η πίεση που ασκείται στις επιχειρήσεις γίνεται ασφυκτική.

Οι επιπτώσεις για τις επιχειρήσεις και τους ασθενείς

Ένα τόσο υψηλό clawback δεν επηρεάζει μόνο τις εταιρείες. Επηρεάζει συνολικά την αλυσίδα παροχής φροντίδας και υποστήριξης προς τον ασθενή.

Οι αναπνευστικές συσκευές δεν αντέχουν άλλη επιβάρυνση!

Ο τομέας των αναπνευστικών ειδών εξυπηρετεί ασθενείς με υπνική άπνοια, χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια, καρδιολογικές και άλλες σοβαρές παθήσεις.

Για πολλούς από αυτούς, η πρόσβαση σε αξιόπιστο εξοπλισμό και αναλώσιμα είναι απολύτως αναγκαία και όχι θέμα επιλογής.

Γι’ αυτό και η επιβολή τόσο υψηλών ποσοστών clawback δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως λογιστικό εργαλείο περιορισμού δαπανών.

Πρόκειται για ένα μέτρο που έχει άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινή λειτουργία των παρόχων και, έμμεσα, στην ποιότητα εξυπηρέτησης των ασθενών.

Χρειάζεται ουσιαστική επανεξέταση

Η πολιτεία και οι αρμόδιοι φορείς οφείλουν να εξετάσουν πιο ουσιαστικά τις επιπτώσεις αυτής της πολιτικής στον κλάδο.

Η διατήρηση τόσο υψηλών ποσοστών clawback:

• επιβαρύνει δυσανάλογα τις επιχειρήσεις,
• δημιουργεί αβεβαιότητα,
• απειλεί τη βιωσιμότητα πολλών παρόχων,
• και τελικά μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα στην πρόσβαση των ασθενών στις αναγκαίες θεραπείες και συσκευές.